Waar staan wij

Waar staan wij
Column door Marco Visser

In een eerdere versie van deze column stond een woord als ‘beangstigend’, maar dat voldoet gewoon niet meer. Wat er in de Verenigde Staten gebeurt, is verbijsterend en doodeng. De gemaskerde mannen van de ICE, de Amerikaanse immigratiedienst – vaak vrijwilligers, nauwelijks getraind – trekken gewapend wijken in om mensen op te pakken, vrouwen en mannen, ouden van dagen, kleine kinderen op weg naar school. Omdat ze misschien geen verblijfspapieren hebben. En al hebben ze die wel, dan nog. Op 7 januari werd de 37-jarige Renee Nicole Good in haar auto doodgeschoten. Op 24 januari werd de verpleger Alex Pretti op straat geëxecuteerd. Twee mensen die vreedzaam tegen de racistisch gemotiveerde rooftochten protesteerden en probeerden hun stadsgenoten te beschermen. De regering-Trump noemde de jonge vrouw en de jonge man terroristen en de ICE-agenten helden. De omgekeerde wereld. Dit is er aan de hand in een land waar wij ons in West-Europa in de afgelopen anderhalve eeuw aan spiegelden.

Inmiddels, moet ik bekennen, voel ik me niet meer op mijn gemak bij het argument dat het ‘bij ons zo’n vaart niet zal lopen’. Ook hier wordt racisme steeds minder toegedekt en steeds openlijker geuit, alsof het weer ‘mag’. Ook in de Nederlandse politiek zijn er gevestigde partijen die steeds nadrukkelijker een grijs gebied laten bestaan tussen feiten en onderbuikachtige onwaarheden. (De Eerste Kamer moet nog beslissen over de zgn. ‘strengste asielmaatregelen ooit’, waarmee mensen zonder papieren het strafrecht in geduwd worden. Ik zie het zomaar gebeuren dat mensen daaruit de conclusie trekken dat ze buurtgenoten moeten opsporen of aangeven. We hebben de zelfverklaarde burgerwachten al gezien afgelopen jaar.)

Wanneer is het moment gekomen dat ik mijn stem moet laten horen voor mensen in de verdrukking? En hoe gaat dat? Zowel Joden als moslims, maar ook LHBTI+ers, voelen zich in Nederland steeds minder veilig en steeds minder thuis. Waar sta ik?

Ik vraag me af: al deze ontwikkelingen in onze samenleving, hebben we door wat er gaande is? En als we het al zien, waar komt het dan op aan? Of houden we liever de innerlijke luiken dicht? Hierover ga ik op 6 februari in gesprek met collega Ad van Nieuwpoort, die het boek schreef: ‘Buig niet. Bijbels tegengif voor nu’, waarin hij, aan de hand van de bijbelse verhalen over Daniël, onderzoekt hij hoe wij wakker en liefst een beetje dapper blijven temidden van de grote ontwikkelingen van onze tijd. Welkom op die vrijdagmiddag om 16:00 uur in boekhandel Donner aan de Coolsingel.

In november vorig jaar was ik een aantal dagen in Boston voor een theologische conferentie. Tijdens een wandeling door de stad stond ik stil bij het indrukwekkende Sjoa-monument. Daar stond op een muur deze tekst van de Duitse verzetstheoloog Martin Niemöller uit de jaren ‘40:

Toen ze de communisten kwamen halen,
heb ik niets gezegd; ik was geen communist.
Toen ze de Joden kwamen halen,
heb ik niets gezegd; ik was geen Jood.
Toen ze de vakbondsleden kwamen halen,
heb ik niets gezegd; ik was geen vakbondslid.
Toen ze de katholieken kwamen halen,
heb ik niets gezegd, want ik was een protestant.
Toen ze mij kwamen halen,
was er niemand meer om iets te zeggen.

 
terug